Η ανάρρωση από μια αρθροπλαστική ισχίου (επέμβαση κατά την οποία μια κατεστραμμένη ή φθαρμένη άρθρωση του ισχίου αντικαθίσταται από μια τεχνητή ) δεν ολοκληρώνεται τη στιγμή που φεύγετε από το νοσοκομείο. Κάθε κίνηση και άσκηση που κάνετε τις πρώτες ώρες, μέρες και εβδομάδες μετά την έξοδό σας από το νοσοκομείο παίζει καθοριστικό ρόλο στην πορεία της αποκατάστασής σας. Οι ασκήσεις που σας συστήνονται βοηθούν στη βελτίωση της ισορροπίας, στην αποκατάσταση της δύναμης των μυών που στηρίζουν το ισχίο σας και στην επαναφορά του εύρους κίνησης της νέας άρθρωσης.
Πότε ξεκινά το περπάτημα μετά την επέμβαση;
Πολλοί ασθενείς δεν χρειάζονται καν περιπατητήρα την πρώτη εβδομάδα και χρησιμοποιούν μόνο το μπαστούνι, ενώ αρκετοί περπατούν χωρίς κανένα υποστηρικτικό μέσο δύο εβδομάδες μετά το χειρουργείο. Ωστόσο, κάθε περίπτωση είναι μοναδική και διαφορετική. Η σωστή στιγμή για τον ασθενή να στηρίξει το βάρος του στο νέο ισχίο είναι μόλις εκείνος αισθανθεί έτοιμος. Σε κάθε περίπτωση, η πρώτη προσπάθεια βάδισης γίνεται πριν πάρει εξιτήριο, υπό την επίβλεψη φυσικοθεραπευτή ή νοσηλευτικού προσωπικού, ώστε να διασφαλιστεί ότι το περπάτημα του είναι σταθερό και ασφαλές.
Τι περιλαμβάνει η φυσικοθεραπεία;
Η φυσικοθεραπεία ξεκινά μέσα στο νοσοκομείο μετά το χειρουργείο και συνεχίζεται για τουλάχιστον αρκετές εβδομάδες μετά. Μπορεί να γίνεται στο σπίτι με την επίσκεψη φυσικοθεραπευτή ή σε κάποιο κέντρο φυσικοθεραπείας στο οποίο θα μεταβαίνει ο ασθενής για κάθε συνεδρία. Και στις δύο περιπτώσεις οι φυσικοθεραπείες θα έχουν διάρκεια περίπου μία ώρα και θα πρέπει να επαναλαμβάνονται τρεις φορές την εβδομάδα. Τις ενδιάμεσες ημέρες οι ασθενείς θα πρέπει να επαναλαμβάνουν κάποιες ασκήσεις μόνοι στο σπίτι.
Ανάλογα με την πορεία της ανάρρωσης, η διάρκεια της φυσικοθεραπείας κυμαίνεται συνήθως μεταξύ 6 και 12 εβδομάδων. Μετά από αυτό το διάστημα και αφού ο χειρουργός σας αξιολογήσει το βαθμό που έχει επιτευχθεί η αποκατάσταση, η συχνότητα των συνεδριών φυσικοθεραπείας μπορεί να μειωθεί ή και να σταματήσουν. Βέβαια, ακόμα και τότε οι ασθενείς συνεχίζουν τις ασκήσεις μόνοι τους στο σπίτι.
Τι ασκήσεις περιλαμβάνει το πρόγραμμα αποκατάστασης;
Τα πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα υποστηρίζουν τη σημαντική χαλάρωση των περιορισμών κίνησης για τους περισσότερους ασθενείς που υποβάλλονται σε πρωτογενή ολική αρθροπλαστική ισχίου. Κάθε άσκηση που περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα της φυσικοθεραπείας αποσκοπεί σε έναν ή περισσότερους από τους εξής στόχους:
Αποκατάσταση της ισορροπίας στο νέο ισχίο
Είναι φυσικό ο ασθενής να αισθάνεται κάποια αστάθεια μετά το χειρουργείο, γι’ αυτό και η ισορροπία αποτελεί προτεραιότητα στο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας. Ασκήσεις που βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση είναι να αρχίσει ο ασθενής να στέκεται στο ένα πόδι -ξεκινώντας από 20-30 δευτερόλεπτα έως ένα λεπτό, με προοδευτική αύξηση του χρόνου- κοντά σε έναν πάγκο, ώστε να έχει στήριξη αν χρειαστεί.
Μια ακόμη άσκηση είναι η λεγόμενη «τρίπλευρη στάση»: κρατώντας έναν πάγκο ή τον περιπατητήρα, ο ασθενής εκτείνει το πόδι προς τα πίσω, στο πλάι και προς τα εμπρός. Υπό επίβλεψη, μπορεί επίσης να εκτελέσει βήμα στη θέση του ή ελαφρά καθίσματα.
Ενδυνάμωση των μυών γύρω από το ισχίο.
Οι γλουτιαίοι μύες αποτελούν την κύρια μυϊκή ομάδα που στηρίζει το ισχίο και τις κινήσεις που εκπηγάζουν από αυτό, καθώς συμβάλλουν στη σταθερότητα της λεκάνης και στην ισορροπία κατά τη βάδιση. Η ενδυνάμωσή των γλουτιαίων είναι απαραίτητη για τη σταθερότητα στη νέα άρθρωση και την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της.
Υπάρχουν συγκεκριμένες, ασφαλείς ασκήσεις ενδυνάμωσης των γλουτιαίων, όπως, για παράδειγμα, να ξαπλώνει ο ασθενής στο πάτωμα και διαδοχικά να συσπά, να κρατά και να χαλαρώνει τους γλουτιαίους μύες επανειλημμένα.
Επαναφορά του πλήρους εύρους κίνησης της άρθρωσης
Το εύρος κίνησης -ενεργητικό ή παθητικό- αναφέρεται στη μέγιστη δυνατή κίνηση μιας άρθρωσης, δηλαδή στη γωνία προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση που μπορεί να εκτελέσει. Μετά την αρθροπλαστική ισχίου, το εύρος κίνησης αυξάνεται σταδιακά κατά τις πρώτες εβδομάδες. Όσο η άρθρωση βρίσκεται ακόμη σε φάση επούλωσης και για να εκμηδενιστεί ο κίνδυνος εξάρθρωσης, είναι σημαντικό να εκτελούνται μόνο οι ασκήσεις που έχουν συστηθεί. Είναι επίσης απαραίτητο ο ασθενής να κατανοεί πλήρως τι επιτρέπεται και τι όχι στις καθημερινές δραστηριότητες, καθώς και να επιβεβαιώνει με τον φυσικοθεραπευτή τη σωστή τεχνική εκτέλεσης των ασκήσεων.
Συνήθως, μετά από μια αρθροπλαστική ισχίου το εύρος κίνησης επανέρχεται σε φυσιολογικό, λειτουργικό επίπεδο εντός τριών έως έξι μηνών. Αντίστοιχα, η ταχύτητα και ο ρυθμός βάδισης συνήθως επανέρχονται στα αρχικά επίπεδα γύρω στον τρίτο μήνα.
Πότε επιστρέφετε στη φυσική δραστηριότητα;
Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν σε δραστηριότητες χαμηλής έντασης, όπως ποδηλασία, ελαφρύ περπάτημα και κολύμβηση, εντός τριών μηνών από το χειρουργείο. Δραστηριότητες μέτριας έντασης, όπως πεζοπορία και βάδην, απαιτούν τρεις έως έξι μήνες, ενώ δραστηριότητες υψηλής έντασης -όπως τένις, τζόκινγκ- συστήνονται αφότου περάσουν τουλάχιστον έξι μήνες από την επέμβαση.
