Όταν επιλέγετε ένα εμφύτευμα αρθροπλαστικής γόνατος, λάβετε υπόψη παράγοντες όπως το εύρος κίνησης, η ανθεκτικότητα και η συμβατότητα με την ανατομία και τον τρόπο ζωής σας. Ο χειρουργός σας μπορεί να σας βοηθήσει να επιλέξετε την καλύτερη λύση.
Τα εμφυτεύματα γόνατος είναι κατασκευασμένα από ανθεκτικά υλικά όπως τιτάνιο, κράματα κοβαλτίου-χρωμίου και κεραμικά, τα οποία μιμούνται τη φυσική κίνηση των αρθρώσεων και μειώνουν τους κινδύνους επιπλοκών. Διατίθενται επίσης εξατομικευμένα υλικά (custom made) που ταιριάζουν στις ατομικές ανάγκες και προτιμήσεις.
Οι τεχνολογικές εξελίξεις όπως η ρομποτική χειρουργική και τα έξυπνα εμφυτεύματα βελτιώνουν την ακρίβεια και την αποτελεσματικότητα των επεμβάσεων αντικατάστασης γόνατος, προσφέροντας καλύτερη ευθυγράμμιση και παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων.
Ο χειρουργός σας μπορεί να απαντήσει στις ερωτήσεις σας και τελικά να σας καθοδηγήσει στην προσθετική συσκευή που ταιριάζει και λειτουργεί καλύτερα με βάση την ηλικία, το βάρος, την ανατομία και το επίπεδο δραστηριότητάς σας.
Υπάρχουν περισσότερες από 150 διαφορετικές συσκευές αντικατάστασης γόνατος στην αγορά. Αν και κάθε εμφύτευμα παρέχει την ίδια βασική λειτουργία – αντικαθιστώντας τον εκφυλισμένο χόνδρο σας και εξαλείφοντας τον πόνο – συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τα διαφοροποιούν.
Οι χειρουργοί επιλέγουν εμφυτεύματα που πιστεύουν ότι είναι τα καλύτερα για κάθε ασθενή. Ωστόσο, οι κατασκευαστές προσφέρουν εκπαίδευση και υποστήριξη στους χειρουργούς που χρησιμοποιούν τα προϊόντα τους, κάτι που μπορεί να επηρεάσει την επιλογή ενός χειρουργού.
Ο χειρουργός που έχετε επιλέξει μπορεί να μην έχει πρόσβαση ή κατάλληλη εκπαίδευση για τη συσκευή που προτιμάτε και ορισμένες συσκευές λειτουργούν καλύτερα με συγκεκριμένες χειρουργικές προσεγγίσεις.
Διαβάστε παρακάτω για να μάθετε για τους διαφορετικούς τύπους εμφυτευμάτων αντικατάστασης γόνατος και τι πρέπει να λάβετε υπόψη κατά την επιλογή.
Ποιος είναι ο καλύτερος τύπος εμφυτεύματος γόνατος;
Υπάρχουν ορισμένοι σημαντικοί παράγοντες που διαφοροποιούν τα εμφυτεύματα γόνατος και τι είναι καλύτερο θα είναι διαφορετικό για κάθε άτομο. Μια συζήτηση με τον χειρουργό σας θα σας βοηθήσει να καταλάβετε ποια συσκευή είναι κατάλληλη για εσάς.
Σημειώστε ότι ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) πρέπει να εγκρίνει όλες τις ιατρικές συσκευές που χρησιμοποιούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες, με εξαίρεση εκείνες που χρησιμοποιούνται σε κλινικές μελέτες.
Αυτές οι συσκευές υποβάλλονται σε αυστηρούς ελέγχους για να διασφαλιστεί ότι είναι ασφαλείς και αποτελεσματικές για μακροχρόνια χρήση. Ενώ υπάρχει μικρή πιθανότητα ελαττωμάτων ή ανακλήσεων, οι περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν ελάχιστες επιπλοκές και βελτιωμένη λειτουργία μετά από αντικατάσταση γόνατος.
Οι ανακλήσεις είναι σπάνιες, αλλά μπορεί να συμβούν εάν μια συσκευή δεν συνδέεται σωστά ή δεν έχει κατασκευαστεί σωστά. Είναι καλή ιδέα να ελέγξετε το εργαλείο αναζήτησης του ιστότοπου του FDA για να δείτε εάν έχει πραγματοποιηθεί ανάκληση για τη συγκεκριμένη συσκευή σας.
Ακολουθούν ορισμένα από τα χαρακτηριστικά της συσκευής που μπορούν να καθοδηγήσουν εσάς και τον χειρουργό σας στη σωστή επιλογή:
- εύρος κίνησης (μέγιστη κάμψη και έκταση)
- πόσο αναμένεται να διαρκέσει το εμφύτευμα
- προσαρμοστικότητα: μέγεθος και σχήμα (φύλο – διαφορές)
- σταθερότητα
- επίπεδο δραστηριότητάς σας
Παρακάτω ακολουθούν πιο συγκεκριμένοι παράγοντες που πρέπει να λάβετε υπόψη.
Υλικά:
Οι ιατρικές συσκευές είναι κατασκευασμένες από ανθεκτικά, σταθερά υλικά που μιμούνται τη φυσική κίνηση των αρθρώσεων και είναι βιοσυμβατές για να αποφευχθεί η πιθανότητα επιπλοκών.
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν υλικά όπως τιτάνιο, κράματα κοβαλτίου-χρωμίου, κεραμικά, ένας τύπος πλαστικού που ονομάζεται πολυαιθυλένιο (με ένα κράμα ζιρκονίου που ονομάζεται οξίνιο) ή ένας συνδυασμός και των δύο.
Οι μη μεταλλικές επιλογές μπορεί να λειτουργούν καλύτερα για άτομα με ευαισθησία ή αλλεργίες στα μέταλλα και μπορεί να μειώσουν την ανάγκη για επαναλαμβανόμενες επεμβάσεις, αν και η έρευνα δεν είναι οριστική.
Μέθοδοι σταθεροποίησης
Οι ακόλουθες μέθοδοι σταθεροποίησης χρησιμοποιούνται και για μερικές αντικαταστάσεις γόνατος(μονοδιαμερισματικές αρθροπλαστικές γόνατος – unicompartmental knee arthroplasty), αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθούν και για ολικές αρθροπλαστικές (total knee arthroplasty).
Υλικά σταθερής σύνδεσης φορτίζουσας επιφάνειας (fixed bearing)
Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται συνήθως σε ηλικιωμένους και λιγότερο δραστήριους ασθενείς. Αποτελεί τον πιο διαδεδομένη επιλογή στην σημερινή εποχή. Περιλαμβάνει την τοποθέτηση ενός ένθετου πολυαιθυλενίου στο κνημιαίο τμήμα της άρθρωσης του γόνατος, με μια κυλιόμενη μηριαία πρόθεση στην κορυφή. Ο κύριος στόχος είναι η μείωση του πόνου και η αύξηση του εύρους κίνησης του γόνατος.
Υλικά με κίνηση φορτίζουσας επιφάνειας (mobile bearing)
Αυτή η μέθοδος παρέχει μερικούς βαθμούς επιπλέον περιστροφής για το γόνατο σε σύγκριση με τις συσκευές με σταθερής φορτίζουσας επιφάνειας. Ένα ένθετο πολυαιθυλενίου περιστρέφεται σε ένα μεταλλικό κνημιαίο δίσκο, απαιτώντας μεγαλύτερη υποστήριξη από τους περιβάλλοντες μαλακούς ιστούς για να μειωθεί η πιθανότητα εξάρθρωσης. Αυτές χρησιμοποιούνται συχνότερα σε νεότερους, πιο δραστήριους ασθενείς.
Αρθρωτό εμφύτευμα (hinged implants)
Με αυτήν την επιλογή, τα άνω και κάτω μέρoς της πρόθεσης συνδέονται με έναν μηχανισμό άρθρωσης και στερεώνονται στο οστό σε κάθε πλευρά με μακριά στελέχη. Αυτή μπορεί να είναι μια καλή επιλογή όταν τόσο ο έσω όσο και ο πλάγιος σύνδεσμος δεν έχουν σταθερότητα ή σε περιπτώσεις ασθενούς με κακή οστικής δομής ή με εντονη παραμόρφωση (knock knees or bow legs). Οι προθέσεις αυτές χρησιμοποιούνται συνήθως σε πολύ καταστραμμένα γόνατα με βαριές παραμορφώσεις ή σε σημαντική απώλεια οστικού υποστρώματος. Αποτελούν τον ενδεδειγμένο τύπο πρόθεσης για χρήση σε πιο απαιτητικά χειρουργεία αναθεωρήσεων αρθροπλαστικών γόνατος που παρουσιάζουν σημαντική χειρουργική δυσκολία και απαιτούν πολύ σημαντική χειρουργική εμεπιρία από τον χειρουργό σας!
Eμφύτευμα που σταθεροποιείται με τσιμέντο: Αυτή η συσκευή παρέχει μια επιφάνεια που στερεώνεται στο οστό χρησιμοποιώντας ειδικό ορθοπαιδικό ακρυλικό τσιμέντο (bone cement).
Χωρίς τσιμέντο εμφύτευμα: Αντί για οστικό τσιμέντο, αυτές οι συσκευές έχουν μια ειδική επιφάνεια που επιτρέπει στο οστό να αναπτυχθεί στην εσωτερική επιφάνεια του εμφυτεύματος για στερέωση.
Οπίσθιος χιαστός σύνδεσμος (PCL): Αυτός είναι ο μεγάλος σύνδεσμος που διατρέχει το πίσω μέρος του γονάτου σας. Ανάλογα με την κατάστασή του, ο χειρουργός σας μπορεί να συστήσει τη διατήρησή του ή την αφαίρεσή του κατά τη διάρκεια μιας αρθροπλαστικής γόνατος. Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι εμφυτευμάτων για την αντιμετώπιση οποιασδήποτε από τις δύο επιλογές.
- Αρθροπλαστικές με διατήρηση του οπίσθιου χιαστού (cruciateretaining)
- Αρθροπλαστικές με αντικατάσταση του οπίσθιου χιαστού (posteriorstabilized)
- Αρθροπλαστικές έσω σταθεροποίησης (medialpivot) με ή χωρίς την διατήρηση του οπίσθιου χιαστού
Συσκευές ειδικές για το φύλο
Παραδοσιακά, οι κατασκευαστές έχουν σχεδιάσει εμφυτεύματα γόνατος με βάση δεδομένα “μέσου” μεγέθους. Αυτό σημαίνει επιλογή διαφορετικών εμφυτευμάτων που ποικίλλουν σε μέγεθος.
Ωστόσο, ορισμένοι κατασκευαστές προωθούν τα τεχνητά γόνατα ως ειδικά για το φύλο ή διαφορετικά για γυναίκες έναντι ανδρών.
Οι κατασκευαστές ισχυρίζονται ότι αυτά τα προσθετικά βοηθήματα λαμβάνουν υπόψη και προσαρμόζονται στις ανατομικές διαφορές μεταξύ των φύλων. Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι τα τεχνητά γόνατα ειδικά για το φύλο είναι πιο αποτελεσματικά από τα τυπικά.
Είναι σημαντικό ο ορθοπεδικός χειρουργός σας να εκτελεί την επέμβασή σας με βάση τη μοναδική σας ανατομία και τις ανάγκες σας. Στο τέλος, οι χειρουργοί πρέπει να διασφαλίσουν ότι το οστό και η συσκευή ταιριάζουν σωστά.
Εμφυτεύματα ενός διαμερίσματος (έσω ή εξω μονοδιαμερισματική) ή ολική αρθροπλαστική
Κατά την έρευνα εμφυτευμάτων για αντικατάσταση γόνατος, είναι σημαντικό να κατανοήσετε ότι ενώ οι συσκευές που χρησιμοποιούνται σε χειρουργικές επεμβάσεις ολικής αντικατάστασης γόνατος (TKR) είναι οι πιο συνηθισμένες, υπάρχουν επίσης συσκευές που έχουν σχεδιαστεί για χειρουργική επέμβαση μερικής αντικατάστασης γόνατος (έσω ή έξω μονοδιαμερισματική και αρθροπλαστική επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης).
Από αυτούς τους τύπους επεμβάσεων, η μερική αντικατάσταση γόνατος αντιμετωπίζει λιγότερο από το 10% των ασθενών με αντικατάσταση γόνατος. Οι κατασκευαστές παράγουν παραλλαγές συσκευών για να αντιμετωπίσουν και τις διάφορες χειρουργικές επιλογές και ο χειρουργός σας θα σας ενημερώσει εάν είναι κατάλληλη μια ολική ή μερική αντικατάσταση.
Τι λέει η έρευνα
Κανένα δεδομένο δεν μπορεί να σας πει με βεβαιότητα ποιο συγκεκριμένο εμφύτευμα γόνατος είναι καλύτερο για εσάς. Η επιλογή σας θα εξαρτηθεί από την ιδιαίτερη κατάστασή σας και τη σύσταση του χειρουργού σας.
Ωστόσο, ακολουθούν μερικά ερευνητικά ευρήματα που μπορείτε να λάβετε υπόψη στην απόφασή σας:
Αρθροπλαστικές γόνατος με διατήρηση (cruciate retaining) ή αντικατάσταση του οπίσθιου χιαστού συνδέσμου (posterior stabilized) : Υπάρχουν πολλές μελέτες στην βιβλιογραφία που συγκρίνουν την μακροχρόνια επιβίωση των διαφορετικών τύπων αρθροπλαστικής γόνατος.
Τιτάνιο και οξίνιο έναντι κοβαλτίου-χρωμίου: Το τιτάνιο χρησιμοποιείται συνήθως για την κατασκευή της κνημιαίας πρόθεσης, αλλά μερικές φορές χρησιμοποιείται και κοβάλτιο-χρώμιο. Το κοβάλτιο-χρώμιο και το οξίνιο χρησιμοποιούνται για μηριαίες προθέσεις εκτός από τα υλικά που έχουν κεραμικά μηριαία εξαρτήματα.
Εξατομικευμένα εμφυτεύματα: Δεν έχει τεκμηριωθεί η αναγκαιότητα ευρείας χρήσης τους και περιορίζονται όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ανατομικές παραλλαγές και παραμορφώσεις που δεν επιτρέπουν την χρήση τυπικών εμφυτεύσιμων υλικών
Ποσοστό αποτυχίας: Στην διεθνή βιβλιογραφία υπάρχει μεγάλος αριθμός επιστημονικών μελετών που ερευνούν τα μακροχρόνια αποτελέσματα με την χρήση διαφορετικών εμφυτευμάτων. Η εκτίμηση αυτών των μελετών πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή μιας και πολλές μελέτες καθοδηγούνται από τις εταιρείες που κατασκευάζουν αυτά τα υλικά. Ο γιατρός σας θα πρέπει να σας πληροφορήσει υπεύθυνα για τα αποτελέσματα των μελετών που αφορούν στην συγκεκριμένη πρόθεση που θα χρησιμοποιηθεί στην δική σας περίπτωση. Πρέπει επίσης να σας πληροφορήσει με σαφήνεια ποια είναι τα συγκεκριμένα πλεονεκτήματα της πρόθεσης που θα χρησιμοποιηθεί σε σχέση με τον ανταγωνισμό και ποια είναι τα μακροχρόνια αποτελέσματα επιβίωσης μετά από 10 ή 20 χρόνια (long termsurvivorship).
Πολυαιθυλένιο βιταμίνης Ε (vitE-PE): Υπάρχουν μελέτες που καταδεικνύουν ότι τα ένθετα πολυαιθυλενίου που κατασκευάζονται από βιταμίνη Ε παρουσίασαν λιγότερη φθορά από το κανονικό πολυαιθυλένιο. Η βιταμίνη Ε είναι ένα φυσικό αντιοξειδωτικό και πιστεύεται ότι επηρεάζει θετικά την ανθεκτικότητα του εμφυτεύματος.
Ωστόσο, αυτά είναι απλώς παραδείγματα πολυάριθμων μελετών που συγκρίνουν διαφορετικές επιλογές αντικατάστασης γόνατος.
Μπορείτε να επισκεφθείτε το Αμερικανικό Μητρώο Αντικατάστασης Αρθρώσεων της Αμερικανικής Ακαδημίας Ορθοπεδικών Χειρουργών (AAOS) για μια βάση δεδομένων σχετικά με την απόδοση διαφορετικών εμφυτευμάτων αρθρώσεων.
Ποια είναι η νεότερη και καλύτερη τεχνική για την ολική αντικατάσταση γόνατος;
Συνήθως, πριν από την επέμβασή σας, ο γιατρός σας θα σας συστήσει να κάνετε μια απλή ακτινογραφία, μαγνητική ή αξονική τομογραφία της προσβεβλημένης άρθρωσης. Αυτό μπορεί να επιτρέψει στον χειρουργό να κάνει μια προσομοίωση του γόνατος σε υπολογιστή και να δημιουργήσει ένα μοναδικό χειρουργικό σχέδιο.
Αντί να χρησιμοποιήσει ένα τυπικό εμφύτευμα, ο χειρουργός σας μπορεί να χρησιμοποιήσει τη μαγνητική τομογραφία σας για να υπολογίσει ακριβώς πόσο εμφύτευμα χρειάζεται και πόσο οστό πρέπει να αφαιρέσει κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Επιπλέον, καθώς τα εμφυτεύματα έχουν βελτιωθεί, έχει βελτιωθεί και ο εξοπλισμός. Πολλά από τα σημερινά συστήματα εμφυτευμάτων γόνατος διαθέτουν ειδικά εργαλεία που ονομάζονται οδηγοί κοπής και βοηθούν τον χειρουργό να κόψει το οστό σας με ακρίβεια.
Αυτό καθιστά δυνατή την ακριβή τοποθέτηση του εμφυτεύματος στο οστό. Σε συνδυασμό με τη χειρουργική επέμβαση με τη βοήθεια υπολογιστή, οι χειρουργοί είναι σε θέση να ευθυγραμμίζουν και να εφαρμόζουν με ακρίβεια τα εμφυτεύματα γόνατος μεταξύ των χειρουργικών επεμβάσεων.
Ωστόσο, το αν αυτή είναι η κατάλληλη επιλογή για εσάς θα εξαρτηθεί από το κόστος και τις ιδιαίτερες ανάγκες σας.
Πρόσθετες εξελίξεις
Οι σύγχρονες εξελίξεις αναδεικνύουν την χρησιμότητα των τεχνικών ελάχιστης επεμβατικότητας (minimally invasive surgery – MIS), της ρομποτικής χειρουργικής με χρήση διαφόρων σύγχρονων ρομποτικών συστημάτων υποβοήθησης, των πρωτοκόλλων ταχείας κινητοποίησης (fast track), των τεχνικών εξατομικευμένης αρθροπλαστικής και ευθυγράμμισης (personalized knee arthroplasty – kinematic alignment) καθώς και την χρήση έξυπνων εμφυτευμάτων (smart implants) που περιλαμβάνουν αισθητήρες που μπορούν να στείλουν δεδομένα στον χειρουργό για να κατανοήσει πώς λειτουργεί το εμφύτευμα σε πραγματικό χρόνο.
Η ρομποτική ολική αρθροπλαστική γόνατος μπορεί να γίνει με χρήση διαφορετικών ρομποτικών συστημάτων που κατασκευάζονται από τις ορθοπαιδικές εταιρείες κατασκευής ορθοπαιδικών υλικών (MAKO, ROSA, CORI, VELYS, T-Think). Η έρευνα υποδηλώνει ότι η χρήση τέτοιων συστημάτων μπορεί να οδηγήσει σε καλύτερη χειρουργική ακρίβεια, ταχύτερη ανάρρωση και λιγότερες επιπλοκές.
Εξαιτίας αυτού, αυτά τα συστήματα υιοθετούνται όχι μόνο σε συνήθεις περιπτώσεις αλλά και σε πιο σύνθετες διαδικασίες αναθεωρήσεων αρθροπλαστικών γόνατος (CORI). Ωστόσο, απαιτείται περισσότερη έρευνα για τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα και το πιθανά μεγαλύτερο κόστος.
Άλλες οδηγίες
Στη συνομιλία σας με τον χειρουργό σας, είναι καλή ιδέα να συμφωνήσετε σε ένα εμφύτευμα που είναι πιο πιθανό να σας δώσει ταχύτερη ανάρρωση και επιστροφή σε πλήρες εύρος κίνησης.
Είναι καλό να αναζητήσετε εμφυτεύματα που έχουν ιστορικό μεγαλύτερης διάρκειας, όπως 10 χρόνια ή περισσότερο. Ωστόσο, δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για κάθε εμφυτεύσιμο υλικό.
Συχνά, οι νεότεροι ασθενείς μπορεί να επιλέξουν εμφυτεύματα χωρίς τσιμέντο επειδή μπορεί να είναι λιγότερο πιθανό να χαλαρώσουν εάν το υπόλοιπο οστό είναι υγιές. Για τους ηλικιωμένους, τα εμφυτεύματα με τσιμέντο μπορούν να βοηθήσουν στην ενίσχυση των ασθενέστερων οστών.
Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσετε ότι η επιλογή του εμφυτεύσιμου υλικού είναι απόφαση του χειρουργού σας ανάλογα με την χειρουργική του εμπειρία, αλλά μπορείτε να πληροφορηθείτε για τα επιμέρους χαρακτηριστικά του και τα μακροχρόνια αποτελέσματα της μέχρι τώρα χρήσης του. Είναι παράλογο να απαιτηθεί από ένα Ορθοπαιδικό Χειρουργό η χρήση μιας πρόθεσης συγκεκριμένου τύπου από τον ασθενή εάν δεν έχει ο ίδιος σημαντική χειρουργική εμπειρία με την χρήση του συγκεκριμένου εμφυτεύματος. Η πιο ασφαλής οδός είναι να ακολουθήσετε τη σύσταση του χειρουργού σας και να επιλέξετε ένα εμφύτευμα που έχει ήδη χρησιμοποιήσει με επιτυχία σε άλλους ασθενείς.
Συμπέρασμα
Τελικά, είναι απαραίτητο να αφιερώσετε επαρκή χρόνο συνεργαζόμενοι με τον χειρουργό σας για να επιλεχθεί σωστά η κατάλληλη πρόθεση για εσάς. Δεν υπάρχει απλή διαδρομή για την επιλογή της σωστής επέμβασης και της συσκευής αντικατάστασης γόνατος.
Βασιστείτε στον χειρουργό σας για να συζητήσετε τις επιλογές, να αξιολογήσει τις συγκεκριμένες απαιτήσεις σας και να σας συμβουλεύσει για την πρόθεση ολικής αρθροπλαστικής γόνατος που σας ταιριάζει καλύτερα.
Αν και εσύ χρειάζεσαι αρθροπλαστική γόνατος Επικοινώνησε μαζί μας για να σου λύσουμε κάθε απορία!
