Ο πόνος στο γόνατο είναι τόσο συχνός που οι περισσότεροι τον θεωρούν «φυσιολογικό», ειδικά μετά τα 40. Αρχικά κάνει την εμφάνισή του με μικρές κλινικά μη σημαντικές ενοχλήσεις, κάποιο τράβηγμα, μια πρωινή δυσκαμψία, μια ενόχληση μετά από περπάτημα, ενόχληση στο ανέβασμα μιας σκάλας. Η συχνότητα εμφάνισης των συμπτωμάτων αυτών δεν είναι συγκεκριμένη και η ένταση του πόνου μεταβάλλεται. Αυτό που δεν αλλάζει ωστόσο είναι ότι οι ενοχλήσεις επιμένουν και με το χρόνο επιδεινώνονται. Γι’ αυτό και δεν πρέπει ποτέ να θεωρηθούν «φυσιολογικές».
Η επιλογή να αγνοήσετε τα συμπτώματα μπορεί να οδηγήσει αρχικά σε επιδείνωση της βλάβης και αργότερα στην πιο δύσκολη αποκατάσταση της. Ακολουθούν τα πέντε συχνότερα σημάδια στα γόνατα, τα οποία δεν πρέπει να αγνοήσετε.
Δεν μπορείτε να πατήσετε το πόδι σας ή το γόνατο «φεύγει»
Πώς το αισθάνεστε: Ο πόνος είναι έντονος, διαπεραστικός και σας αναγκάζει να σηκώσετε το πόδι. Ή αισθάνεστε το γόνατο ασταθές, σαν να «λυγίζει» ξαφνικά ακόμη και σε απλό περπάτημα.
Τι μπορεί να σημαίνει: Αυτό συνήθως υποδηλώνει βλάβη στις δομές σταθερότητας:
- Ρήξη χιαστών ή πλαγίων συνδέσμων
- Σοβαρή ρήξη μηνίσκου
- Προχωρημένη αρθρίτιδα με «μπλοκάρισμα» της άρθρωσης
Πότε χρειάζεται γιατρός: Άμεσα. Η αδυναμία στήριξης βάρους είναι σοβαρό σύμπτωμα.
Έντονο πρήξιμο που εμφανίζεται γρήγορα ή δεν υποχωρεί
Πώς φαίνεται: Το γόνατο φαίνεται διογκωμένο, «τεντωμένο», συχνά ζεστό ή ελαφρώς κόκκινο.
Υπάρχουν δύο βασικά μοτίβα:
- Οξύ πρήξιμο μετά από τραυματισμό: συχνά σχετίζεται με αιμορραγία μέσα στην άρθρωση
- Χρόνιο πρήξιμο: εμφανίζεται σταδιακά, συχνά σε αρθρίτιδα ή χρόνιες βλάβες μηνίσκου
Τι μπορεί να σημαίνει: Το πρήξιμο δείχνει ότι κάτι ερεθίζει ή τραυματίζει την άρθρωση.
Πότε χρειάζεται γιατρός: Αν το πρήξιμο εμφανίστηκε μετά από τραυματισμό ή επιμένει πάνω από 5–7 ημέρες.
Το γόνατο έχει αλλάξει σχήμα ή «δεν δείχνει φυσιολογικό»
Πώς φαίνεται: Παρατηρείτε παραμόρφωση, ασυνήθιστη κλίση, εξόγκωμα ή ασυμμετρία που δεν υπήρχε πριν.
Τι μπορεί να σημαίνει:
- Εξάρθρημα
- Κάταγμα
- Σοβαρή αρθρίτιδα με παραμόρφωση άξονα (ραιβό/βλαισό γόνατο)
Πότε χρειάζεται γιατρός: Αυτό θεωρείται επείγον περιστατικό και απαιτεί άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Δεν μπορείτε να λυγίσετε ή να τεντώσετε το γόνατο κανονικά
Πώς το αισθάνεστε: Υπάρχει αίσθηση «μπλοκαρίσματος», κόλλημα στην κίνηση ή έντονη δυσκαμψία.
Τι μπορεί να σημαίνει:
- Τμήμα μηνίσκου που παγιδεύεται στην άρθρωση
- Ελεύθερο οστικό ή χόνδρινο σώμα μέσα στο γόνατο
- Έντονη φλεγμονή ή ουλώδης ιστός
Πότε χρειάζεται γιατρός: Όταν η δυσκαμψία επιμένει πέρα από λίγες ημέρες.
Ο πόνος επιμένει και επιδεινώνεται με τον χρόνο
Πώς το αισθάνεστε: Ο πόνος ξεκίνησε ήπια, αλλά πλέον:
- Πονάτε και τη νύχτα
- Δυσκολεύεστε στις σκάλες
- Ο πόνος επιστρέφει με μικρή κόπωση
- Τα απλά παυσίπονα δεν βοηθούν
Τι μπορεί να σημαίνει: Συχνά σχετίζεται με εκφυλιστική οστεοαρθρίτιδα, όπου ο χόνδρος φθείρεται σταδιακά.
Σημαντικό: Ο χρόνιος πόνος δεν είναι φυσιολογικό κομμάτι της ηλικίας.
Θεραπεία: Από απλές λύσεις έως χειρουργική αντιμετώπιση
Η προσέγγιση είναι κλιμακωτή:
Συντηρητική αντιμετώπιση
- Ξεκούραση, πάγος, φυσικοθεραπεία
- Αντιφλεγμονώδη
- Αλλαγές στον τρόπο ζωής
Ενέσιμες θεραπείες
- Κορτιζόνη
- Υαλουρονικό
- PRP
- Βλαστοκύτταρα
Χειρουργική αντιμετώπιση
- Αρθροσκόπηση για μηνίσκο/συνδέσμους
- Ολική αρθροπλαστική (αντικατάσταση γόνατος) σε προχωρημένη αρθρίτιδα
Γιατί πολλοί ασθενείς καθυστερούν το χειρουργείο, ενώ υποφέρουν
Οι πιο συχνοί λόγοι:
- Φόβος για τον πόνο
- Η πεποίθηση ότι η αρθροπλαστική γόνατος πρέπει να γίνεται σε όσο το δυνατό μεγαλύτερη ηλικία
- Φόβος για δύσκολη και μακροχρόνια αποκατάσταση
Η πραγματικότητα είναι διαφορετική: Οι σύγχρονες τεχνικές, η καλύτερη αναισθησία και η πρώιμη κινητοποίηση έχουν αλλάξει ριζικά τα δεδομένα για την αντιμετώπιση του πόνου στο γόνατο, όπου κι αν οφείλεται. Η απόφαση σας δεν πρέπει να βασίζεται στην ηλικία σας, αλλά στο ποια είναι η ποιότητα ζωής που απολαμβάνετε.
Το γόνατό σας σάς προειδοποιεί. Το ερώτημα είναι: μπορείτε να αξιολογήσετε τα προειδοποιητικά σημάδια; Η έγκαιρη αξιολόγηση μπορεί να σημαίνει απλούστερη θεραπεία, ταχύτερη αποκατάσταση και λιγότερη ταλαιπωρία.
